HEVC – co to jest?

Masz pliki w formacie HEVC i nie wiesz, co z nimi zrobić? Zastanawiasz się, czy Twój telewizor obsłuży nową telewizję naziemną DVB-T2/HEVC? Z tego artykułu dowiesz się, co to jest HEVC, jak działa i kiedy faktycznie ma dla Ciebie znaczenie.

HEVC – co to jest i skąd się wziął?

Standard HEVC (High Efficiency Video Coding), znany też jako H.265, to format kompresji wideo opracowany jako następca H.264/AVC. Stworzono go po to, aby przesyłać i przechowywać wideo w wysokiej rozdzielczości bez gigantycznych plików i przeciążonego łącza internetowego. Dziś jest on podstawą wielu usług – od telewizji naziemnej w Polsce po platformy streamingowe i nagrywanie filmów w smartfonach.

HEVC pozwala znacząco zmniejszyć rozmiar pliku wideo w porównaniu z H.264 przy tej samej jakości. W wielu testach oszczędność sięga nawet około 50% objętości danych. Oznacza to, że film zajmuje mniej miejsca na dysku, zużywa mniej transferu, a obraz nadal pozostaje szczegółowy. To właśnie dlatego HEVC jest tak istotny przy materiałach 4K i 8K, które generują ogromną ilość informacji.

Jak działa kompresja HEVC?

HEVC opiera się na grupie zaawansowanych algorytmów, które analizują każdą klatkę wideo i porównują ją z sąsiednimi. Zamiast zapisywać każdą klatkę od zera, format zapisuje tylko zmiany między kolejnymi ujęciami. Dzięki temu redukuje zbędne dane, ale nie psuje wrażeń podczas oglądania. W praktyce widać to choćby w dynamicznych scenach sportowych lub filmach akcji, gdzie obraz wciąż wygląda ostro.

W HEVC stosuje się większe bloki obrazu, dokładniejsze przewidywanie ruchu oraz lepsze filtrowanie szumów niż w H.264. W połączeniu z obsługą HDR i szerokiej palety barw pozwala to uzyskać bardziej naturalne kolory i wyższy kontrast. Dla użytkownika liczy się jedno – na tym samym łączu internetowym można przesłać wideo wyższej jakości niż kiedyś, a nagrany materiał zajmuje mniej miejsca na dysku czy w chmurze.

HEVC a pliki HEIF i urządzenia mobilne

Na smartfonach Apple format HEVC pojawił się razem z HEIF (High Efficiency Image File Format). Zdjęcia i filmy są zapisywane tak, aby zajmowały mniej pamięci, ale zachowywały wysoką jakość. W części nowych urządzeń z iOS nie ma już opcji zapisu zdjęć w klasycznym JPG, co wpływa także na zachowanie aplikacji chmurowych.

Przykładem jest OneDrive dla iOS, który przekazuje zdjęcia HEIF w oryginalnym formacie, a nie zamienia ich automatycznie na JPG. Dzięki temu oszczędzasz miejsce w magazynie danych i nie tracisz jakości. Na urządzeniach z Androidem czy Windows takie pliki nadal można przechowywać i przeglądać w przeglądarce internetowej OneDrive, ale do lokalnego otwierania w systemie często potrzebne są dodatkowe kodeki lub aplikacje.

HEVC i HEIF pozwalają zmniejszyć rozmiar plików wideo i zdjęć nawet o połowę przy zachowaniu tej samej jakości obrazu.

Dlaczego HEVC jest ważny w telewizji naziemnej?

W Polsce telewizja naziemna DVB-T2/HEVC dotyczy kilku milionów gospodarstw domowych. W 2022 roku nadawcy przeszli na nowy system, który pozwala lepiej wykorzystać dostępne pasmo częstotliwości. Dzięki HEVC do jednego multipleksu można zmieścić więcej kanałów przy wyższej jakości obrazu.

W porównaniu ze starym DVB-T i kompresją MPEG-4, nowy standard oferuje wyraźniejszy obraz, stabilniejsze działanie i przygotowuje platformę pod nadawanie materiałów 4K. Jeśli odbierasz telewizję naziemną, HEVC decyduje o tym, czy w ogóle zobaczysz część nowych kanałów po zmianie systemu.

Co daje DVB-T2/HEVC widzowi?

DVB-T2 to nowsza wersja technologii nadawania, a HEVC to sposób kompresji obrazu. W praktyce oba elementy tworzą zestaw, który pozwala nadawcom upakować w jednym kanale radiowym więcej treści o lepszej jakości. Widzom przekłada się to na realne korzyści w codziennym oglądaniu.

Najważniejsze efekty przejścia na DVB-T2/HEVC można krótko podsumować tak:

• więcej dostępnych kanałów w ramach jednego multipleksu,
• wyższa jakość obrazu, szczególnie w programach sportowych i filmach,
• możliwość emisji kanałów w rozdzielczości 4K,
• stabilniejszy odbiór na nowoczesnych odbiornikach.

Od okolic 2018 roku większość sprzedawanych w Polsce telewizorów ma tuner DVB-T2/HEVC. W starszych modelach nadal działa tylko poprzedni standard, co skutkuje brakiem obrazu po zmianie systemu nadawania. Wtedy ekran bywa czarny albo pojawia się komunikat o braku obsługi kodeka.

Jak sprawdzić, czy Twój telewizor obsługuje HEVC?

Widzowie często dowiadują się o problemie dopiero wtedy, gdy znikają im kanały naziemne. Da się tego uniknąć, sprawdzając wcześniej, jakie standardy obsługuje telewizor. Producenci zwykle podają tę informację w kilku miejscach, trzeba tylko wiedzieć, gdzie zajrzeć.

Jeśli masz wątpliwości co do swojego sprzętu, możesz przejść przez prostą procedurę. Na jej podstawie łatwo ustalić, czy urządzenie będzie działać z nowym standardem DVB-T2/HEVC, czy nie:

1. Otwórz instrukcję obsługi telewizora i znajdź dział dotyczący tunera oraz obsługiwanych formatów wideo.
2. Wejdź na stronę producenta, wpisz dokładny model i sprawdź specyfikację techniczną.
3. Wyszukaj kanały DVB-T2/HEVC i spróbuj je odebrać – brak obrazu może oznaczać brak obsługi HEVC.
4. Porównaj rok produkcji – telewizory sprzed 2018 roku często nie mają tunerów DVB-T2/HEVC.

Jeśli sprzęt jest zgodny, w opisie z reguły pojawią się takie oznaczenia jak DVB-T2, HEVC lub H.265. Przy braku takich informacji warto skontaktować się z infolinią producenta. Część firm wprowadzała te standardy wcześniej, ale nie zawsze jasno to podkreślała w marketingu.

Co zrobić, gdy telewizor nie obsługuje HEVC?

Brak wsparcia dla HEVC nie oznacza jeszcze, że trzeba rezygnować z telewizji naziemnej. W zależności od budżetu i planów na najbliższe lata możesz wybrać jedno z kilku rozwiązań. Każde z nich wiąże się z innymi kosztami i wygodą obsługi.

Najczęściej rozważane możliwości wyglądają tak:

• kupno nowego telewizora z tunerem DVB-T2/HEVC,
• dokupienie zewnętrznego dekodera DVB-T2/HEVC podłączanego przez HDMI,
• przejście na telewizję kablową lub ofertę IPTV od dostawcy internetu,
• korzystanie z aplikacji VOD na zewnętrznym urządzeniu (np. przystawka TV box).

Nowy telewizor jest rozwiązaniem dla osób, które i tak planują większą wymianę sprzętu i chcą zyskać matrycę 4K, lepszy HDR czy obsługę wielu aplikacji. Zewnętrzny dekoder DVB-T2/HEVC to z kolei najmniej kosztowna droga, gdy dotychczasowy odbiornik jest sprawny i nie chcesz go jeszcze zastępować. Telewizja kablowa lub internetowa całkowicie omija problem naziemnych standardów nadawania.

Zewnętrzny dekoder DVB-T2/HEVC często kosztuje kilkaset złotych, a pozwala dalej korzystać z dotychczasowego telewizora bez utraty kanałów naziemnych.

Jak HEVC wpływa na serwisy streamingowe i zużycie danych?

HEVC nie kończy się na telewizji naziemnej. Ten sam standard szeroko wykorzystują platformy VOD, które chcą wysłać obraz 4K do milionów użytkowników bez przeciążania serwerów. Z kompresji HEVC korzystają m.in. Netflix, YouTube, Amazon Prime Video i inne duże serwisy.

Dzięki HEVC ta sama ścieżka internetowa może przenieść film w wyższej jakości, albo – przy tej samej jakości – zużyć mniej transferu. To szczególnie ważne przy oglądaniu na smartfonach w sieciach komórkowych, gdzie użytkownik ma ograniczony pakiet danych. Im lepsza kompresja, tym dłużej możesz oglądać bez dopłacania za dodatkowe gigabajty.

Dlaczego HEVC jest ważny w telewizorach smart?

Nowoczesne telewizory smart nie tylko odbierają DVB-T2/HEVC z anteny. Mają też aplikacje platform streamingowych, które wykorzystują ten sam standard do przesyłania filmów i seriali. Jeśli telewizor nie dekoduje HEVC, część treści może być niedostępna lub odtwarzana w niższej rozdzielczości.

Posiadanie odbiornika zgodnego z HEVC i 4K ma znaczenie dla osób, które oglądają dużo treści VOD. Pozwala to zredukować ryzyko buforowania na słabszych łączach oraz oglądać materiał w wyższej jakości bez ustawiania niższego bitrate. Wielu producentów dołącza też wsparcie dla HDR, które najlepiej działa razem z wydajną kompresją wideo.

HEVC a przechowywanie nagrań i plików

Standard HEVC wpływa również na to, ile materiału zmieści się w pamięci urządzeń. Nagrywanie w H.265 pozwala przechowywać więcej godzin filmu na tym samym dysku twardym czy w chmurze. Dotyczy to zarówno rejestratorów kamer monitoringu, jak i domowych nagrywarek PVR.

W praktyce użytkownicy zyskują większą swobodę przy archiwizacji materiałów. Wideo 4K w HEVC można trzymać na dysku zewnętrznym, który w czasach H.264 szybko by się zapełnił. Dlatego format ten stopniowo staje się standardem także w sprzęcie półprofesjonalnym i w zastosowaniach biznesowych.

W tabeli widać, że HEVC wyraźnie wygrywa z H.264 pod względem oszczędności miejsca przy zachowaniu jakości. Kolejna generacja, czyli AV1, rozwija te założenia jeszcze dalej, ale jej obsługa sprzętowa nie jest jeszcze tak powszechna jak w przypadku HEVC.

HEVC – kiedy naprawdę ma dla Ciebie znaczenie?

Czy każdy użytkownik musi przejmować się skrótem HEVC? W wielu sytuacjach działa on w tle, bez Twojej świadomości. Są jednak momenty, kiedy wsparcie dla tego standardu decyduje, czy sprzęt będzie nadal użyteczny, czy przestanie odbierać część treści.

Na HEVC powinny zwrócić uwagę szczególnie osoby, które:

• odbierają telewizję naziemną DVB-T2 i nie chcą utracić kanałów po zmianach systemu,
• planują zakup nowego telewizora z myślą o 4K i platformach VOD,
• nagrywają dużo materiałów wideo, np. kamerą sportową czy smartfonem,
• korzystają z chmury (np. OneDrive) do archiwizacji zdjęć i filmów.

Wybierając nowy sprzęt, warto sprawdzić w specyfikacji informacje typu HEVC, H.265, DVB-T2/HEVC, 4K, HDR. Dzięki temu unikniesz sytuacji, w której za kilka lat urządzenie przestanie współpracować z nadawcami lub platformami VOD. HEVC stał się jednym z podstawowych punktów na liście parametrów, nawet jeśli producent nie zawsze jasno to podkreśla w materiałach reklamowych.