Jaka gitara na początek?

Nie wiesz, jaka gitara na początek będzie dla Ciebie najlepsza? Szukasz instrumentu, który nie zniechęci już po pierwszej lekcji i będzie dobrze brzmiał w Twoich rękach? Z tego artykułu dowiesz się, jak wybrać pierwszą gitarę, żeby wygodnie grać, lubić jej dźwięk i nie przepłacić.

Od czego zacząć wybór pierwszej gitary?

Pierwszy instrument często decyduje o tym, czy zostaniesz przy grze na lata, czy odłożysz gitarę do szafy po kilku tygodniach. Gitara na początek powinna łączyć wygodę gry, sensowne brzmienie i rozsądną cenę. Nie musi być profesjonalna, ale nie może być też „zabawką”, która się nie stroi i męczy dłonie.

Na starcie warto odpowiedzieć sobie na kilka prostych pytań. Jakiej muzyki słuchasz najczęściej? Czy widzisz się raczej przy ognisku z gitarą akustyczną, na scenie z gitarą elektryczną, czy w domowym zaciszu z klasycznym, ciepłym brzmieniem nylonowych strun? Od tego, co naprawdę lubisz, zależy wybór typu gitary, a dopiero potem wchodzą w grę kwestie techniczne.

Jakie kwestie przemyśleć przed zakupem?

Im więcej szczegółów określisz przed wyjściem do sklepu, tym łatwiej będzie trafić w instrument dopasowany do Ciebie. Dobrze jest zapisać sobie kilka najważniejszych punktów i zabrać je ze sobą, gdy będziesz oglądać gitary na żywo lub w sklepie internetowym.

Najważniejsze elementy, które warto przeanalizować przed zakupem, to:

• wiek i wzrost osoby, która będzie grała,
• rodzaj gitary (klasyczna, akustyczna, elektryczna),
• ulubione brzmienie i gatunek muzyki,
• styl gry – akordy, fingerstyle, solówki, akompaniament do śpiewu,
• wygląd i kształt korpusu,
• budżet przeznaczony na cały zestaw, nie tylko sam instrument.

Najlepsza gitara na początek to ta, na której chcesz grać codziennie, a nie tylko podziwiać ją na zdjęciach.

Jaka gitara na początek – klasyczna, akustyczna czy elektryczna?

Większość początkujących zaczyna od tzw. „pudłówki” – gitary klasycznej lub akustycznej. Część osób od razu ciągnie w stronę gitary elektrycznej i rockowych riffów. Techniczne podstawy (rytm, akordy, praca prawej i lewej ręki) są podobne, ale wrażenia z gry i możliwości każdego typu są inne.

Dobrze jest zawęzić wybór do jednego rodzaju gitary i dopiero potem porównywać konkretne modele. Rodzaj gitary wpływa na brzmienie, wygodę i sposób nauki, a także na to, ile dodatkowego sprzętu będzie Ci potrzebne.

Gitara klasyczna – kiedy ma sens na start?

Gitara klasyczna to instrument z nylonowymi strunami i szerszym gryfem. Daje ciepłe, miękkie brzmienie, kojarzone z muzyką klasyczną, flamenco i balladami. Dociskanie nylonowych strun jest zwykle łatwiejsze niż metalowych, więc opuszki palców mniej bolą, szczególnie u dzieci.

Typowe cechy gitary klasycznej to średniej wielkości pudło, szeroki gryf z charakterystyczną główką z otworami oraz brak metalowego pręta regulacyjnego w gryfie lub jego symboliczna rola. Gitara klasyczna występuje w kilku rozmiarach, dopasowanych do wieku i wzrostu grającego. W dużym uproszczeniu rozmiary klasyków wyglądają następująco:

W przypadku dzieci dopasowanie rozmiaru gitary klasycznej ma ogromny wpływ na komfort gry. Zbyt duży instrument zmusza do nienaturalnej pozycji i szybko męczy, a za mały ogranicza swobodę ruchu. Absolutnie nie wolno zakładać metalowych strun na gitarę klasyczną, bo napięcie może ją po prostu uszkodzić.

Gitara akustyczna – dla ogniska i muzyki rozrywkowej

Gitara akustyczna ma metalowe struny, większe pudło rezonansowe i węższy gryf niż klasyczna. Jej brzmienie jest jaśniejsze, głośniejsze i bardziej „metaliczne”, dlatego świetnie sprawdza się w popie, rocku, folku czy piosence turystycznej. To częsty wybór osób, które chcą śpiewać i akompaniować sobie akordami.

Akustyk ma najczęściej duży korpus w kształcie dreadnought lub jumbo, a także mniejsze korpusy typu parlor czy auditorium. W środku gryfu znajduje się pręt regulacyjny, który pozwala dopasować krzywiznę gryfu do grubości strun i wysokości akcji. Struny są metalowe, mocowane w mostku za pomocą kołeczków, a na pudle zwykle znajduje się charakterystyczna „łezka” chroniąca lakier przed kostką.

Gitara elektryczna – czy to dobry wybór dla początkujących?

Fan rocka, metalu czy bluesa często od razu marzy o gitarze elektrycznej. I słusznie. Nauka na „elektryku” jest jak najbardziej możliwa od pierwszego dnia, o ile świadomie wybierzesz instrument i doliczysz do budżetu wzmacniacz oraz kabel. Bez wzmacniacza gitara elektryczna brzmi bardzo cicho, więc do komfortowej gry w domu będzie potrzebny cały zestaw.

W gitarze elektrycznej brzmienie pochodzi głównie z przetworników i wzmacniacza. Konstrukcja mostka i typ przetworników też mają spore znaczenie. Na początek najlepiej wybrać gitarę z mostkiem stałym lub prostym tremolo, a unikać skomplikowanych systemów typu Floyd Rose, bo bardzo utrudniają strojenie i wymianę strun. Dostępne są kształty nawiązujące do klasyki, takie jak Stratocaster, Telecaster, Les Paul, SG czy superstrat, a wybór zależy głównie od wygody i gustu.

Jak dobrać rozmiar i wygodę gitary?

Rozmiar gitary jest tak samo istotny, jak typ instrumentu. Zbyt wielkie pudło rezonansowe, szeroki gryf albo ciężki korpus szybko męczą, szczególnie u dzieci i osób drobnych. Warto po prostu „przymierzyć” gitarę: usiąść, objąć ją ręką, złapać kilka akordów i sprawdzić, jak układa się ciało.

Oprócz ogólnego rozmiaru warto zwrócić uwagę na szerokość i profil gryfu. W gitarach klasycznych gryf jest szerszy i grubszy. W akustycznych i elektrycznych zazwyczaj smuklejszy, co ułatwia chwytanie barowych akordów i szybszych figur. Wygoda to sprawa bardzo indywidualna – dwóch gitarzystów o podobnym wzroście może mieć zupełnie inne preferencje.

Jakie typy korpusu spotkasz w gitarach akustycznych?

Wśród akustyków rozmiar i kształt korpusu mocno wpływają na brzmienie i komfort. Dla niższych osób lub dzieci duże pudło dreadnought może być zwyczajnie nieporęczne, dlatego warto wiedzieć, czym różnią się najpopularniejsze kształty.

Najczęściej spotykane typy korpusów akustycznych to:

• Parlor – małe pudło, wygodne dla osób niższych lub o drobnej budowie, dobre do fingerstyle,
• Auditorium – kompromis między wygodą a pełnym brzmieniem, dla osób ok. 165 cm wzrostu i wyższych,
• Dreadnought – duże, głośne pudło o mocnym dole, dobre do akordów,
• Jumbo – bardzo duże pudło z potężnym basem, raczej dla wysokich osób.

Jak struny wpływają na naukę gry?

Rodzaj i grubość strun decydują o tym, jak bardzo będą bolały palce i jak łatwo wydobędziesz czysty dźwięk. W gitarze klasycznej montuje się wyłącznie nylonowe struny, w akustycznej i elektrycznej – metalowe. Dla początkujących dobór strun ma ogromne znaczenie dla komfortu pierwszych tygodni.

W gitarze klasycznej nylonowe struny występują w różnych naciągach, od lżejszego do twardszego. Lżejszy naciąg ułatwia dociskanie, ale daje odrobinę słabsze brzmienie. W gitarze akustycznej i elektrycznej metalowe struny im cieńsze, tym łatwiejsze w docisku i łagodniejsze dla palców, ale ich dźwięk jest nieco mniej pełny.

Jak dobrać struny do gitary akustycznej i elektrycznej?

Początkujący często zmagają się z bólem opuszków. To naturalne, ale można ten etap złagodzić doborem cieńszych strun. Dla akustyka dobrym punktem startu są zestawy o cieńszej grubości, a dopiero z czasem można przejść na grubsze, które brzmią pełniej.

Warto przy tym pamiętać, że zmiana grubości metalowych strun wpływa na napięcie gryfu. Po zmianie rozmiaru strun trzeba zwykle wyregulować pręt w gryfie. Najlepiej zlecić to doświadczonemu gitarzyście albo lutnikowi, bo źle ustawiony gryf powoduje brzęczenie strun, trudności z dociskiem, a w skrajnym przypadku uszkodzenie instrumentu.

Czy dobra gitara na początek musi być droga?

Na pierwszą gitarę nie warto wydawać fortuny. Na początek lepiej kupić przyzwoity instrument za rozsądną kwotę, a dopiero po czasie – kiedy wiesz już, czego oczekujesz – zainwestować w bardziej zaawansowany model. W przedziale do około 600–1000 zł można znaleźć gitary, na których swobodnie da się uczyć i grać przez lata.

Największym ryzykiem są skrajnie tanie „okazje” z marketów lub anonimowych aukcji, a także niepewne gitary używane z ukrytymi wadami. Instrument, który się nie stroi, ma krzywy gryf albo koszmarnie wysoką akcję strun, zniechęci do gry nawet najbardziej zmotywowaną osobę. Dlatego warto skonsultować wybór z nauczycielem, doświadczonym gitarzystą lub rzetelnym sprzedawcą w sklepie muzycznym.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie w sklepie?

Nawet jeśli zamawiasz gitarę online, dobrze jest choć raz „poczuć” instrument w dłoniach, choćby w lokalnym sklepie. Krótka wizyta i rozmowa z kimś, kto na co dzień zajmuje się gitarami, potrafi oszczędzić wielu rozczarowań. W czasie oglądania instrumentów sprawdź kilka rzeczy.

Szczególnie zwróć uwagę na takie elementy jak:

• wygoda gryfu i to, jak dłoń układa się przy akordach,
• wysokość strun nad progami – czy nie trzeba używać zbyt dużej siły,
• strojenie gitary na całej długości gryfu,
• ogólną jakość wykonania (progi, mostek, klucze),
• subiektywnie przyjemne brzmienie – czy podoba Ci się ten dźwięk.

Ładny wygląd gitary jest ważny, ale nie może przykryć braku wygody i problemów ze strojeniem.

Jak dopasować rodzaj gitary do swoich planów?

Ostateczny wybór instrumentu zależy nie tylko od wieku czy budżetu, ale także od tego, co chcesz na gitarze grać. Inny instrument wybierze dziecko idące do szkoły muzycznej, inny nastolatek marzący o rockowym zespole, a jeszcze inny ktoś, kto chce po prostu akompaniować sobie przy domowym śpiewaniu.

Dla osoby nastawionej na edukację klasyczną naturalnym wyborem będzie gitara klasyczna w rozmiarze dobranym do wzrostu. Dla kogoś, kto kocha piosenki przy ognisku, lepsza będzie gitara akustyczna – mocniejsza, głośniejsza, lepiej przebijająca się w grupie. A jeśli Twoim celem są rockowe riffy, przestery i solówki, to gitara elektryczna od początku ma jak najbardziej sens.

Jak powiązać repertuar z typem gitary?

Dobrym sposobem, by zdecydować, jest spojrzenie na ulubione utwory. Zastanów się, jakich gitarzystów słuchasz najczęściej i na czym grają. To podpowie Ci, w jaką stronę pójść, żeby nie walczyć z instrumentem, tylko zbliżyć się do brzmienia, które lubisz.

W praktyce wygląda to często tak:

• muzyka klasyczna, flamenco, solo na palcach – gitara klasyczna,
• piosenka autorska, pop, folk, ognisko – gitara akustyczna,
• rock, metal, blues z przesterem – gitara elektryczna,
• rekreacyjne granie prostych piosenek, także dla dzieci – czasem sprawdza się małe ukulele jako alternatywa.

Nie istnieje jedna „najlepsza” gitara na początek – najlepsza jest ta, która pasuje do Twojej muzyki, dłoni i budżetu.